Muhaliflerin zaferi Suriyelileri ülkesine kavuşturdu. 27 Kasım’da Heyet Eş-Şam (HTŞ) ve birçok muhalif kümenin Halep’i ele geçirmesinden sonra İdlib, Humus ve son olarak Şam ele geçirildi. 61 yıllık Esad rejiminin çökmesiyle Suriye 13 yıl sonra Beşar Esad idaresinden kurtularak yeni bir periyoda girdi. Beşar Esad’ın ise Şam’dan ayrıldığı argüman edilirken Suriye Ordu Komutanlığı Esad rejiminin düştüğünü bildirdi.
Suriye Başkanı Muhammed Gazi El-Celali ise halk ile işbirliği içerisinde hazır olduğunu belirterek, “Evimdeyim, hükümeti devretme konusunda dayanak vereceğim. Devlet kurumlarının korunması daveti yapıyorum” dedi.
Şam’ın ele geçirilmesinin akabinde ise ülke denetimi Suriye Başkanı’nın devredildi. İsrail ordusu ise Suriye’de yaşanan gelişmelere müdahale edilmediğini belirterek tampon bölgede konuşlandıklarını açıkladı.
Haber7‘ye konuşan Emekli Albay İbrahim Keleş, İbni Haldun Üniversitesi Dr. Hakkı Öcal, SETA Araştırmalar Yöneticisi Ömer Özkızılcık Suriye’de yeni bir periyoda girildiğini belirterek bölgede ne üzere adımlar atılacağı hakkında açıklamalarda bulundu.
SETA YÖNETİCİSİ: SURİYE HALKI HÜKÜME KURMA SÜRECİNE GİRDİ
SETA Suriye Ortadoğu Araştırmalar Yöneticisi Ömer Özkızılcık, Şam’da yeni bir idare oluşturulacak. Şam’ın teslim olma sürecine alınması çok önemli’ diyerek Suriyeli muhaliflerin hazırlıklı olduğunu belirterek Suriye’de yeni bir devrin başladığını belirtti. Özkızılcık,”Suriye halkını temsil eden yasal bir hükümet kurulma sürecine girildi’ dedi.
İSRAİL GOLAN ZİRVELERİNDE TEDBİR ALIYOR
İsrail’in huzursuz olduğunu bu nedenle tampon bölgelerde ilerleme sağladığını, Golan Tepleri’ne tedbir aldığını belirten Özkızılcık, İsrail’in Golan Tepleri üzerinden hareket etmesinin mümkün olmadığını belirterek Suriye halkının zaferinden bahsederek, ”Ülkenin doğusunda bulunan YPG terör örgütü devletinin projesinde artık fiilen çöküşü başladı. Türkiye Şam’da kurulacak yasal hükümet ile işbirliği yapmak ve bir arada çalışmaya yönelik hazırlıklar gerçekleştirecek.” dedi.
‘İRAN’IN Şİİ HİLAL PROJESİ ÇÖKTÜ’
Özkızılcık İran ve Rusya’nın ise ilerleyen süreçlerde atacağı adımlardan bahsederken İran’ın Şii Hilal projesinin çöktüğünü söz ederek, ”İran Şii Hilal projesi çöktü. Saldırgan milis yapısı Suriye’de oluşturmaya çalıştığı statüko çöktü ve Tahran ve Lübnan’a kadar uzanan Şii Hilal’i bulunmuyor” dedi.
‘RUSYA BÜYÜK BİR MAĞLUBİYETE UĞRADI’
Rusya’nın ise bölgedeki üslerinin geleceği hakkında konuşan Özkızılcık, ”Rusya’da kaybetti ancak önümüzdeki günlerde düzgün bir diplomatik münasebet yürütürse Hmeymim Hava Üssü ve Tartus üsleri kalabilir. Rusya Suriye’de kalırsa üsler koruma edilir, kalmazsa Rusya büyük bir mağlubiyete uğrar” ifadelerinde bulundu.
HAKKI ÖCAL: SURİYE’NİN GELECEĞİ ÇOK ULUSLU, ÇOK MEZHEPLİ
İbni Haldun Üniversitesi Dr. Hakkı Öcal ise Haber7’ye Suriye’de olması gerekenin bir federasyon devleti kurulması gerektiğini, ABD’nin ise asıl planının bölgede Suriye’yi bölerek bir Kürt devleti kurmak ve teröristan yaratmayı amaçladığını belirterek başarısızlık sağladığını tabir etti. Öcal, ‘Suriye’nin geleceği çok uluslu, çok mezhepli hatta çok dinli, toplumun barış içinde yönetilmesinin yolu bu sayede bir federasyondan geçiyor’’ dedi.
İsrail’in asıl maksadının da Golan zirvelerini elinde tutmak olduğunu belirten Öcal, ‘’İsrail’in görünen tek planı Golan’ı elinde tutmak. İsrail orda kendisi için güvelik vazifesi görüyor. Golan’ın İsrail için bu varoluşsal bir tehlike kapısı ortaya çıkıyor. Onun için Golan’ı elinde tuttuğu sürece İsrail açısından bir sorun yok’’ diye ekledi.
İRAN’IN GELECEĞİ BELİRSİZ
Türkiye’nin bölgede başarılı bir formda geçişi sağladığını belirten Öcal, ‘’Muhaliflerin gerisinde güçlü bir komşu ülke var. Bunu herkes biliyor. Suriye’de bundan sonra rastgele bir ülke sorun yahut düzensizlik yaratamayacak’ ifadelerini kullandı.
İran’ın ise ilerleyen süreçlerde atabileceği adımlardan bahseden Öcal, ‘ABD İran’a tekrar petrol sattırmaz, dışardan rastgele bir ticaret yapamayacak. İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’ın ABD ve komşu ülkelerle dost geçinmek derdinde’ diye ekledi.
KELEŞ: OHAL SURİYE’DE HİÇ BİTMEDİ
Emekli Albay İbrahim Keleş, Suriye’de rejimin son bulduğunu belirterek, ‘’61 yıllık Baas rejimi ve 54 yıllık Esad idaresi sona erdi. Baba Esad 19971 yılında darbe yağıp Suriye’nin başına geçince evvel sıkıyönetim ardandan olağan üstü hale geçiş yaptıktan sonra Suriye’de hiç bitmedi’’ dedi.
Suriye’nin 2011 yılından beri OHAL’i kaldırmadığını Esad’ın ise Türkiye’nin davetine kulak asmadığını belirterek, ‘halkın idare üslubuyla 54 yıldır uğraşması ve ezilmesi en sonunda patlak verdi’ dedi.
Suriye halkının olağan bir halk olarak kendi devlet sonları içerisinde yaşaması gerektiği, Türkiye’nin ise ikazlarını dinlemeyen rejim güçlerinin ise son noktada düştüğünü tabir etti.
‘ESAD’IN UÇAĞI AKDENİZ’DE VURULMUŞ OLABİLİR’
Beşar Esad’ın nerede olduğu hakkında hiç kimsenin bilmediğini belirten Keleş, ‘Muhtemelen bir devlete sığındı yahut Akdeniz üzerinde uçağı vuruldu, bu ihtimaller konuşuluyor. Son nokta da ise Esad rejimi bitti. Yeni gelecek Suriye’yi bekliyor’’ dedi.
Ortada sonları olan öbür dünya ülkeleri tarafından tanınan Suriye devletinin olduğunu ve ayakta kalması için de halkın katılmasının kaide olduğunu belirten Keleş, ‘’Halkın yok sayılmasıyla devlet ayakta kalamaz’’ dedi.
SURİYE’DE HALKIN SEÇİMİ ÖNEMLİ
Keleş, ‘halkın yaşadıkları yerlerde baskıya maruz kalmadan yaşamaları gerekiyor. Suriye egemenliği ve hudutlarının değişmemesi çok kıymetli. Yurt dışına gitmiş olan 8 milyon Suriyelinin topraklarına dönmesi ve halkın seçimiyle legal bir idarenin başa gelmesi gerekiyor’ diye ekledi.
‘İSRAİL PKK İLE İŞBİRLİĞİ YAPABİLİR’
İsrail ve ABD’nin gelecekte Suriye’ye yönelik atacağı adımlar hakkında da bilgi vere Keleş, ‘’Gerek İsrail gerek ABD denetimindeki PYD son birkaç gündür kimi adımlar atarak Fırat’ın doğusunda olan bölgelerden batıya geçiş yaptı. Kimi bölgelerde 50-60 km yerleri denetim altına aldı’’ dedi.
İsrail hakkında açıklamalarda bulunan Keleş, ‘Golan zirveleri bölgesinde Zırhlı araç ve tanklarla yığınak yapıyor. İsrail yeni gelecek idaresi merak ediyor. Hangi adımları atması gerektiğini bilemedikleri için yeni tampon bölge kuracak. Lakin Güney de koridor oluşturarak PKK ile işbirliği yapabilme ihtimalinin Suriye için büyük bir tehdit’ açıklamasında bulundu.
‘MUHALİFLERİN EN BÜYÜK AVANTAJLARI TÜRKİYE İLE KOMŞU OLMALARI’
Keleş Suriye’nin istikrarsızlıktan kurtulması halinde komşu ülkelerdeki meselelerin da son bulacağını tabir ederek, Ürdün ve komşu ülkeler için yeterli bir gelişme olacaktır. Terör tehdidi ile gayret diyoruz. ‘’Sığınmacıların ülkelerine dönmesiyle her iki ülkedeki badireler son bulacak. Terörden kurtulmuş olunacak bölge ülkeleri olağana dönerelerse herkes kazanmış olacak tek kaybeden Esad ve Baas rejimi olacak’ diye ekledi.
Bölgedeki karışıklıktan sonra Rusya’nın da Tartus ve Lazkiye’deki üslerine dokunulmadığı sürece Rusya’nın rastgele bir adım atmayacağı, Ukrayna problemine odaklandığını belirten Keleş, en büyük kaybedenlerden birinin de İran olduğunu belirtti.
‘İRAN SURİYE’Yİ MAHVETTİ’
Keleş, ”İran, Şii yayılmacılığı yüzünden Suriye’yi mahvetti. Bu zulmün en büyük destekçisi İran oldu. 2011’den sonra iç karışıklıklara ihtilal muhafızlar, milis güçlerle bölgeye müdahale etti Suriye halkı İran’ı istemiyor. ‘’ dedi.
Keleş, İran’ın Suriye’deki yaptıklarının bedelini ödeyeceğini belirterek, ‘’ Bölgedeki güçlerin Suriye’den sonra İran’a yönelebilir, muhalifler otoriter rejimler için büyük bir kıymete sahip. İran’ın tabanı halka dayanmıyor kendi kaygısı ile uğraşacak. Suriye’nin başına gelecek hükümette Suriye’nin iç işlerine kimsenin karşımasını istemeyecek’ diye ekledi.
