İletişim Başkanı Fahrettin Altun, “Günümüzdeki bilişsel teknolojik ilerlemeler küçük bir küme girişimciyi ve yatırımcıyı zenginleştirmek veya global sömürü bağlantılarını kökleştirmek, kurumsallaştırmasına müsaade vermek yerine; insanların, kültürlerin, toplumların özgürleşmesine hizmet etmelidir. Gelin el birliğiyle bunun için çalışalım” dedi.
Altun, Milletlerarası Stratejik Bağlantı Forumu’nun (STRATCOM) stratejik irtibat alanında global çekim merkezine dönüştüğünü, dünyadaki stratejik bağlantının duayenlerinin esas buluşma noktalarından biri haline geldiğini belirtti.
“Yapay zeka çalışmaları sürat kazanıyor”
Yapay zeka teknolojilerine yapılan yatırımların günden güne arttığını vurgulayan Altun, “Küresel teknoloji şirketleri, start-uplar ve hatta hükümetler yapay zeka çalışmalarına milyarlarca dolarlık fonlar ayırıyor. Yapay zeka yatırımları bugün itibariyle 200 milyar dolara ulaşmış durumda ve bu yatırımlar günden güne artıyor. Sağlıktan finansa, eğitimden e-ticarete, mal üretiminden askeri alanlara ve elbette medya-iletişim alanına kadar birçok alanda yapay zeka çalışmaları sürat kazanıyor” ifadelerini kullandı.
“Dijital içeriklerin yüzde 15’i yapay zeka tarafından üretiliyor”
Altun, bağlantı ve medya kesiminde yapay zekanın, büyük bilgi tahlili, kullanıcı tecrübelerinin ölçülmesi ve içerik üretimi mevzularında ağır olarak devreye girmeye başladığını belirterek şunları kaydetti:
“Kullanıcılar yapay zeka modelleri ve yapay zeka casusları aracılığıyla sürecin içerisinde direkt rol alır hale geldi. Yapay zeka tarafından oluşturulan sentetik içeriklerin İnternet üzerindeki varlığı giderek genişliyor. Bu içeriklerle sentetik kimlikler, hatta sentetik medyalar oluşturulabiliyor. Yapılan araştırmalar 2024 yılı prestijiyle dünya genelinde 500 milyondan fazla insanın, yapay zeka tabanlı uygulamaları faal olarak kullandığını ortaya koyuyor. Tekrar 2024 yılı prestijiyle tüm dijital içeriklerin yaklaşık yüzde 15’inin yapay zeka tarafından üretiliyor oluşu da bir öbür çarpıcı bilgi olarak karşımızda bulunuyor.
Bugün, yalnızca irtibat ve bilişim alanında değil, hayatımızın her alanını muhasara altına alan bir yapay zeka teknolojisiyle ve bunun getirdiği dönüşümlerle karşı karşıyayız. Elbette her büyük dönüşüm, her yol ayırımı sancılıdır. Karl Polanyi Büyük Dönüşüm isimli klasik yapıtında ‘Her sistem dönüşümünün, toplumu tekrar yapılandırırken nasıl derin bir huzursuzluk ve kaosa yol açtığı’nı anlatır. Yapay zeka ile birlikte tanıklık ettiğimiz sistem dönüşümleri de bir yandan toplumsal alanda yine yapılandırmaları beraberinde getirse de, öte yandan derin bir huzursuzluk ve hatta kaos hissini da üretiyor.”
“Yapay zekanın da fırsat ve riskleri var”
Her teknolojik yenilik üzere yapay zekanın da birtakım fırsat ve riskleri olduğunu söyleyen Altun, “Bu fırsatlardan insanlığın hayrına çıktılar üretmek, riskleri de insanlık olarak yönetmek zorundayız. İnsanlık tarihi bize şunu göstermiştir ki, toplumsal süreçlerden bağımsız bir teknolojiden kelam edilemez. Her yeni icat, her bilimsel gelişme toplumsal gerçekliklerden neşet eder. Yapay zeka teknolojisi de insanlığın uzun periyotlu uğraşları sonucunda ortaya çıkmıştır ve tekrar bu uğraşlar sonucunda gelişimini sürdürmektedir” diye konuştu.
Altun, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Teknolojinin özne, insanın obje olduğu bir anlayış tarih ve toplum zıddı bir teknolojik determinizm üretir. Yapay zeka tahlillerinde yer yer karşımıza çıkan bu determinist anlayışın iki formuna da uzaklıklı durmalıyız. Bunlardan birincisi, yeni teknolojilere ait kaygıyı körükleyen Teknofobi. 19. yüzyıl İngiltere’sinde makineleşmenin insan emeğini değersizleştirmesinden, makinelerin insanların yerini alacağından korkan çalışanların başlattığı bir toplumsal hareket vardır. Ludditeler, onların meşhur da bir sloganı vardır. ‘Eğer insan emeğinin yerini alsın diye yeni makineler icat ediyorsanız, o vakit makineleri çalıştırmak için de demir çocuklar bulun’. Yapay zeka teknolojilerine ait giderek yaygınlaşan telaş ve endişe hissiyatına çok benziyor değil mi? Bugün de, bir yandan yapay zekanın insan emeğinin yerine geçeceği, yapay zeka teknolojileri nedeniyle insan emeğinin değersizleşeceği lisana getirilirken, öte yandan yapay zekanın şahsen insan aklının yerine geçeceği argüman ediliyor.
Teknolojik determinizmin ikinci formu ise, yeni teknolojilere ait 18. yüzyılın Aydınlanma ideolojisinin ilerlemeci tutumunu hatırlatan iyimserci Teknofili anlayışı. Çağdaş kapitalizm tarihi, her yeni teknolojiyi yücelten, her yeni teknolojinin geçmiş teknolojileri geçersiz kılacağını ve insanlığı ileri taşıyacağını argüman eden teşebbüslerle dolu. Her iki anlayış da, teknoloji-toplum, teknoloji-kültür, teknoloji-tarih bağlantılarını açıklamaktan uzaktır. Teknofobi ve Teknofili anlayışları yerine insanlığın tarihi birikimini, kültürel zenginliğini, toplumsal varoluşunu ve entelektüel müktesebatını merkeze koyarak, yürekli ve ama ihtiyatlı bir tavır içerisinde yapay zeka teknolojilerine yaklaşmalıyız. İnsanın toplumsal süreçlerdeki merkeziliği dün olduğu üzere bugün de asli bir ögedir. İnsanlık olarak yapay zekanın risklerini yönetmeli, imkânlarını keşfetmeli ve toplumsal hayatın içinde adaleti kökleştirecek formda hakkaniyetli bir usulde kullanmalıyız.”
“Dezenformasyon bir hakikat krizine yol açmaktadır”
Yapay zeka ile birlikte gün yüzüne çıkan meydan okumalarla da yüzleşilmesi gerektiğinin altını çizen Altun, “Elbette bu süreçte yapay zeka ile birlikte gün yüzüne çıkan meydan okumalarla da yüzleşmeliyiz. Hepimizin malumu; Yapay zeka başta olmak üzere, irtibat teknolojilerinde meydana gelen baş döndürücü gelişmeler; yalnızca bilginin üretim ve deveran suratını artırmıyor, sistematik dezenformasyonları, mezenformasyon bombardımanını da derinleştiriyor. Bütün insanlığı tehdit eden dezenformasyon yağmuru, demokrasi krizlerine, ferdî özgürlüklerin kısıtlanmasına, toplumsal kaygı ikliminin yaygınlaşmasına, bilgi kirliliğine, siyasal, toplumsal kutuplaşmalara, nefret telaffuzlarının yükselmesine neden olmaktadır. Dahası dezenformasyon bir hakikat krizine yol açmaktadır. Hakikat krizinin temelinde; palavranın sıradanlaşması ve hakikatin değersizleşmesi yani bir manada Jean Baudrillard’ın sözüyle hiper-gerçekliğin sahiden daha gerçek bir hal alması yer alıyor. Ve bu kriz mevcut yapay zeka teknolojileriyle daha da derinleşiyor” dedi.
“Dezenformatif içerikler toplumlar ortası kutuplaşmayı körüklüyor”
Sadece tek tuşla anında sentetik olarak tanımlanan içerikler oluşturulabildiğini ve bu içeriklerin toplumsal ağlar üzerinden süratle yayılabildiğine dikkati çeken Altun, “Deepfake teknolojisi sayesinde; görüntü ve ses kayıtları çarçabuk gerçeğe yakın formda manipüle edilebiliyor, daha tesirli dezenformatif içerikler üretiliyor. Yapay zeka eliyle üretilen palavra ve dezenformatif içerikler, ulusal düzlemde olduğu kadar milletlerarası düzlemde de toplumlar ortası kutuplaşmayı körüklüyor. Bunu fırsat bilen dijital nefret merkezleri; ırkçılık, yabancı zıtlığı, İslamofobi, nefret söylemi üzere yıkıcı fikirlerle toplumları ifsad ediyor. Yapay zeka teknolojileri, mevcut haliyle, ne yazık ki haklının değil güçlünün çıkarlarına nazaran konumlandırılıyor. Yapay zeka teknolojileri, sınıflar ve milletlerarasındaki adaletsizliği, bir diğer deyişle global adaletsizliği artırıyor. Meğer ki günümüzdeki bilişsel teknolojik ilerlemeler küçük bir küme girişimciyi ve yatırımcıyı zenginleştirmek veya global sömürü bağlantılarını kökleştirmek, kurumsallaştırmasına müsaade vermek yerine; insanların, kültürlerin, toplumların özgürleşmesine hizmet etmelidir. Gelin el birliğiyle bunun için çalışalım” diye konuştu.
Altun, kelamlarını şöyle sürdürdü;
“Bugün dünyamız, bütün insanlık çok önemli krizlerle yüzleşiyor. Savaşlardan sistemsiz göçlere, global terörizmden soykırım teşebbüslerine, iklim değişikliğinden besin krizlerine son derece karmaşık problemler yumağıyla karşı karşıyayız. Global problemler karşısında global iş birliklerine muhtaçlığımız olduğu açıktır. Biz Türkiye olarak global sıkıntılar karşısında global iş birlikleri geliştirme arayışı içindeyiz. Bu çerçevede tüm müttefiklerimizle birlikte yeni iş birliği alanları inşa etmeye çaba ediyoruz.
“Türkiye değerli bir global oyuncu”
Nitekim bu iş birliği anlayışıyla, bölgemizde ve dünyada cereyan eden kriz ve çatışmaların tahlilinde daima barıştan ve adaletin tesisinden yana bir hal takınıyoruz. İki gün evvel Etiyopya ve Somali ortasında imzalanan Ankara Antlaşması, ülkemizin bu istikametteki çalışmalarının, Cumhurbaşkanımız sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın barış diplomasinin en son ve somut örneklerinden biri olduğu üzere birebir vakitte Türkiye’nin dünya siyasetine nasıl tesir ettiğini, yalnızca Orta Doğu, Balkanlar, Kafkasya ve Karadeniz jeopolitiğini değil, Afrika jeopolitiğini de etkileyen kıymetli bir global oyuncu olduğunu da gözler önüne sermektedir.
Türkiye’nin uzlaştırıcı ve tahlil odaklı yaklaşımı, Afrika bölgesinde bölgedeki istikrarın artmasına katkı sunmakta; birebir vakitte global seviyede diplomatik aktifliğini ve güvenilirliğini de pekiştirmektedir. Bu çerçevede Türkiye tekrar, Rusya-Ukrayna savaşında, her iki tarafla yapan diyaloğunu sürdürüyor ve onurlu bir barışın kaybedeni olmayacağı şiarıyla hareket ediyor. Gerçekten Cumhurbaşkanımızın öncülük ettiği Tahıl Antlaşması milyonlarca insanı etkileyecek açlık tehdidinin bertaraf edilmesine vesile oldu.
“İsrail palavralarını ortaya serdik”
Yine bugün insanlığın kanayan yarası Gazze’de sürdürülen soykırımın son bulması için, insani yardımların yapılabilmesi, koşulsuz ve daima ateşkesin tesis edilebilmesi için ağır diplomatik gayretler sarf ediyoruz. İsrail’in savaş cürümleri sebebiyle milletlerarası mahkemede yargılanması ve İsrailli yetkililer aleyhinde kararlar çıkartılması noktasında da, sunduğumuz kanıtlarla sürece katkıda bulunduk. Bu bağlamda İsrail’in Gazze’de, Filistin’de sebep olduğu zulümleri perdelemek için başvurduğu dezenformasyon usullerini boşa çıkarmaya, İsrail palavralarını ortaya sermeye yönelik ağır gayret harcadık, harcamaya devam edeceğiz.”
“Suriye Suriyelilerindir”
Türkiye’nin 13 yıldır Suriye’de gerçek tarafta durduğunu vurgulayan Altun, “Ülkemiz, milyonlarca Suriyeliye konut sahipliği yapmış, Suriye’de mazlumun yanında, zaliminse tam karşısında durmuştur. Bugüne kadar olduğu üzere bundan sonra da Türkiye olarak Suriye’nin ve Suriyeli kardeşlerimizin barış ve huzur içinde yaşaması için elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz. Şunu tekrar, güçlü bir halde vurgulamak isterim; Biz şuna inanıyoruz. Suriye Suriyelilerindir. Suriye üzerinde yapılacak siyasî, coğrafik ve etnik mühendislik teşebbüslerini kabul etmemiz asla mümkün değildir. 911 kilometre kara sonumuz, uzun yıllara sâri kardeşlik ve komşuluk hukukumuz olan Suriye’de adaletin, barışın, huzur ve refahın yanında; emperyal teşebbüslerin, ülkemizin güvenliğini tehdit eden terör yapılarının ise tam karşısında yer almaya devam edeceğiz. Krizlerin tahlilinde uzlaştırıcı ve istikrarlaştırıcı bir güç olarak Türkiye, dün olduğu üzere bugün de bölgesel ve global problemlerin tahlilinde güçlü bir müttefik, belirleyici bir aktör ve global problemlerde bir kutup başıdır” dedi.
“Yapay zekada Türkiye’nin birinci 20 ülke ortasında yer alması arzusundayız”
Türkiye’nin, bunların yanında yapay zeka alanında da güçlü yatırımlar yaptığını, bu alanda da savlı bir aktör olarak öne çıktığını belirten Altun, “Türkiye, ürettiği Ulusal Yapay zeka Stratejisi ile, sürdürülebilir bir yapay zeka ekosistemiyle, global ölçekte bedel üreten bir pozisyona gelme arayışı içindedir. Yapay zeka uzmanları yetiştirmek ve bu alanda istihdamı artırmak, araştırma, girişimcilik ve yenilikçiliği desteklemek, kaliteli dataya ve teknik altyapıya erişim imkânlarını genişletmek, sosyo-ekonomik ahengi hızlandıracak düzenlemeleri hayata geçirmek, milletlerarası seviyede iş birliklerini güçlendirmek, yapısal ve iş gücü dönüşümünü hızlandırmak ülkemizin esas yapay zeka maksatları ortasındadır. Ulusal Yapay zeka Strateji Evrakı uygulama periyodunun sonu olan 2025 yılında Türkiye olarak; yapay zeka alanının gayri safi yurt içi katkısını yüzde 5’e yükseltmek, lokal ekosistemin geliştirdiği yapay zeka uygulamalarının kamu alımlarında önceliklendirerek ticarileştirilmesine takviye olmak, milletlerarası kuruluşların muteber ve sorumlu yapay zeka ile hudut ötesi bilgi paylaşımı alanındaki düzenleme çalışmalarına ve standartlaşma süreçlerine faal olarak katkı vermek, milletlerarası yapay zeka endekslerindeki sıralamalarda Türkiye’nin birinci 20 ülke ortasında yer almasını sağlamak arzusundayız” değerlendirmesinde bulundu.
Altun, Türkiye’nin yapay zeka konusunda belirlediği strateji ve vizyonun, bu teknolojilerin yalnızca ekonomik ve ticari boyutuna odaklanmadığını, yapay zeka stretejisinin, yapay zeka kaynaklı yaşanan sosyo-ekonomik dönüşümde toplumun, kültürün ve insani pahaların korumasını da temin etmeyi içerdiğini belirtti.
“Hakikatin hükümferma olması için çalışıyoruz”
Türkiye’nin her geçen gün kıymet kazanan jeopolitik pozisyonunun siber gücün artırılarak geliştirilmesinin hedeflendiğini bildiren Altun, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Bu süreçte bilgi mahremiyetini önemsiyor ve yapay zeka modellerinin hırçın data siyasetlerine karşı kendi bulut stratejimizi tesis etmeye çalışıyoruz. Bu kapsamda, dezenformasyonla çabayı kurumsallaştırıyor, bunu bir siyaset alanı olarak belirliyoruz. Bu faaliyetlerimizle Türkiye olarak, İletişim Başkanlığı, Anadolu Ajansı, TRT ve Basın İlan Kurumu üzere kurumlarımızla palavranın ve dezenformasyonun değil; gerçek bilginin ve hakikatin hükümferma olması için çalışıyoruz.
Bizler Türkiye olarak, tüm bu çalışmalarımızla, hem ulusal hem de memleketler arası düzlemde bir hakikat uğraşı veriyoruz. Evet, hakikat çabası. Şunu çok açık bir halde vurgulamak isterim; hakikat demokrasimizin de siyasal tahayyülümüzün de, hülasa müreffeh ve adil bir gelecek tasavvurumuzun da temelidir. Hakikate sadakat olmadan, hakikati irtibatın ve milletlerarası sistemin merkezine koymadan bunların hiçbirini yapamayız. Türkiye olarak, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın global adalet uğraşından aldığımız ilhamla; vicdan, adalet ve hakikati merkezine alan global bir stratejik irtibat anlayışının kurumsallaşması için elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz.”
